POLSKA STACJA ANTARKTYCZNA
im. H. ARCTOWSKIEGO     STRONA ARCHIWALNA

Stacja "Arctowski" :: Przyroda

Przyroda


Polska Stacja Antarktyczna "Arctowski" znajduje się w centralnej części Zatoki Admiralicji na Wyspie Króla Jerzego.
 
Zatoka Admiralicji jest jednym z większych fjordów w tej części Antarktyki. Fjord ten zasilany jest lodami i wodami z kilku palczasto rozczłonkowanych fjordów mniejszych.
W Zatoce Admiralicji można znaleźć prawie wszelkie możliwe w morskiej Antarktyce środowiska: od wysłodzonych lagun na przedpolu cofających się lodowców , poprzez skaliste, kamieniste lub muliste strefy litoralu, strefy głębokie w odległych zakątkach zatoki częściowo izolowanych od otaczających wyspę wód morskich aż do otwartej na ocean centralnej części zatoki na głębokościach ponad 600 m.
Urozmaicone warunki środowiskowe sprzyjają wysokiej różnorodności biologicznej ekosystemów morskich. Do chwili obecnej rozpoznano ponad 800 gatunków fauny dennej (patrz: ekosystemy morskie).

Stacja "Arctowski" zlokalizowana jest na stosunkowo dużej oazie wolnej od lodu.
W bezpośrednim sąsiedztwie Stacji na rozległym, lekko wyniesionym tarasie morskim znajduje się jeden z większych mszarów morskiej Antarktyki.
Na zachodnim brzegu Zatoki Admiralicji korzystne miejsca do gniazdowania znalazły sobie trzy gatunki pingwinów: adeli, antarktyczny i białobrewy (patrz: pingwiny). Tereny kolonii kontrolowane są przez drapieżne wydrzyki.  W obrębie Zatoki - prócz pingwinów gnieździ się również kilka gatunków ptaków morskich a kilka innych gatunków pojawia się w tym rejonie sporadycznie (patrz: ptaki morskie). Silne nawożenie spowodowało urozmaicenie warunków troficznych pokryw glebowych i przyczyniło się do wyższej niż w innych miejscach różnorodności biologicznej tundry antarktycznej. Dodatkowo relacje ekologiczne w tundrze komplikuje pojawienie się i ekspansja gatunku obcego, pochodzenia antropogenicznego (patrz: ekosystemy lądowe).

Okolice Stacji "Arctowski" zbudowane są z eoceńskich skał wulkanicznych (andezyty i bazalty) i ich odpowiedników piroklastycznych przeławicanych skałami osadowymi, dających świadectwo o naturze ówczesnych ekosystemów lądowych rozwijających się w wulkanicznej scenerii. Wśród tych przeławiceń są osady rzeczne i jeziorne zawierające liczną skamieniałą florę (liście i pnie drzew).
Znaleziony też został w Harve Cove tillite - kopalna morena lodowców górskich (powstała 42 mln lat temu) zwiastująca rychłe nadejście epoki lodowej. Natomiast w sąsiedniej zatoce Króla Jerzego mamy zarejestrowane w skałach dowody (Formacja Polonez) najstarszego zlodowacenia kontynentu Antarktyki we wczesnym oligocenie (około 30 mln lat temu) (patrz: geologia).

Obszar morskiej Antarktyki jest uważane za „hot spot” globalnego ocieplenia klimatu, a okolice Stacji "Arctowski" znajdują się chyba w centralnej części tego obszaru, sądząc nie tylko po wzroście temperatur, lecz także po rozmiarach deglacjacji stwierdzonej na przestrzeni ostatnich 30 lat (patrz: mapa). Z tych powodów monitoring meteorologiczny oraz glacjologiczny, zsynchronizowany z równoległym monitoringiem ekologicznym w rejonie Stacji, należy uznać za zadanie priorytetowe, informujące o dalszych tendencjach zmian klimatycznych i powodujących przekształcenia w ekosystemach morskich (patrz: lodowce).

Zainteresowania polskich naukowców skupione są na wszystkich najbardziej interesujących elementach przyrodniczych rejonu Zatoki Admiralicji a także rejonu Zatoki Króla Jerzego (patrz: obiekty naszych badań).

Ochrona przyrody i zarządzanie

 

 

 

 

Projekt, realizacja, opieka serwisowa: ARKTOS © 2009-2017 IBB PAN ZBA