POLSKA STACJA ANTARKTYCZNA
im. H. ARCTOWSKIEGO     STRONA ARCHIWALNA

Stacja "Arctowski" :: Przyroda :: Obiekty naszych badań :: Glyptonotus antarcticus (Eights 1852)

Glyptonotus antarcticus (Eights 1852)

Glyptonotus antarcticus jest dużym skorupiakiem z rodziny Chaetiliidae również należącym do rzędu skorupiaków równonogich (Isopoda). Po raz pierwszy został opisany przez Jamesa Eightsa w 1852 roku jako nowy gatunek zebrany na wybrzeżach archipelagu Szetlandy Południowe. Po badaniach porównawczych zrewidowano status systematyczny tej rodziny stwierdzając, że jest ona monotypowa i zarówno Glyptonotus acutus jak i G. antarcticus acutus poławiane na różnych głębokościach są jednym i tym samym gatunkiem. G. antarcticus jest gatunkiem znanym zarówno we Wschodniej jak i w Zachodniej Antarktyce oraz w okolicach wysp antarktycznych. W rejonie Cieśniny McMurdo występuje on licznie na głębokości od 1 do 585m. Jego obecność zaobserwowano również w zespołach bentosowych w rejonie Południowych Orkadów i Szetlandów Południowych. Na Wyspie Króla Jerzego stwierdzono jego występowanie w Zatoce Potter i w kilku miejscach w Zatoce Admiralicji, głównie w głębi fiordu Ezcurra oraz - nieliczne osobniki - w Zatoce Martel, na głębokości 25m. W Zatoce Admiralicji G. antarcticus występuje głównie na głębokości pomiędzy 30 a 90m, choć zwierzęta poławiane przeze mnie w 2001, 2004 i 2005 roku pochodzą z płytszej wody, z głębokości nie przekraczającej 15m. Największe zagęszczenia tych skorupiaków zanotowano na głębokości 30m, gdzie gatunek ten odgrywa ważną rolę w strukturze dominacji zespołu nekrofagicznych bezkręgowców dennych. G. antarcticus jest trupożercą i drapieżnikiem, ale także kanibalem, przy czym o składzie jego diety w większym stopniu decyduje dostępność pokarmu niż jego rodzaj. Duże i mocne przydatki gębowe pozwalają mu na zjadanie zwierząt chronionych przez twarde pancerze na przykład wężowideł czy jeżowców. W przewodach pokarmowych osobników G. antarcticus poławianych w okolicach amerykańskiej stacji McMurdo stwierdzono różne typy ofiar: wężowidła (52,3%), brzuchonogi (19,3%), równonogi (17,4%), małże oraz szkarłupnie (14,7% łącznie). Wysoki procent tych ostatnich w diecie G. antarcticus jest bardzo nietypowy dla równonogów. W niesprzyjających warunkach środowiskowych może u tego gatunku zachodzić również zjawisko adelofagii, czyli pożerania się nawzajem larw w czasie inkubacji w kieszeni lęgowej samicy. Nie zanotowano przypadków drapieżnictwa na dorosłych osobnikach G. antarcticus, przed atakami większych drapieżników chroni je twardy pancerz, kolczaste odnóża oraz ostry koniec telsona. Młodociane osobniki znajdowano czasem w żołądkach ryb Notothenia neglecta, Trematomus bernacchii. Obserwowano również próby atakowania tych równonogów przez rozgwiazdy Odontaster validus.
Wielkość dorosłych osobników G. antarcticus może dochodzić do 120mm, a długość życia - od 5 do 8 lat. G. antarcticus może rozmnażać się z sukcesem przez cały rok. Po uwolnieniu larw zdecydowana większość samic przestaje się odżywiać i umiera w ciągu zaledwie kilku dni, choć 2-3% może ponownie przystąpić do rozmnażania. Podobnie jest u samców, które giną po kopulacji. Ekologiczna rola G. antarcticus jako dużego drapieżnika oraz padlinożercy bentosowego w Antarktyce jest podobna roli krabów i homarów w zbiorowiskach bentosowych wód strefy umiarkowanej. (TJ)
 
zobacz również:   http://www.peterbrueggeman.com/nsf/fguide/arthropoda--isopoda.pdf
 
Projekt, realizacja, opieka serwisowa: ARKTOS © 2009-2017 IBB PAN ZBA