ANTARKTYKA

Antarktyka :: Regulacje prawne :: Układ Antarktyczny

Układ Antarktyczny


Układ Antarktyczny (Antarctic Treaty) został podpisany 1 grudnia 1959 roku przez 12 państw, których naukowcy byli aktywni w rejonie Antarktyki podczas Międzynarodowego Roku Geofizycznego (IGY) w latach 1957-58. Doświadczenia wyniesione z realizacji międzynarodowych programów naukowych wykazały możliwość prowadzenia na terenie Antarktydy zgodnej współpracy naukowej pomiędzy zespołami różnych narodów, pomimo istniejących licznych roszczeń terytorialnych do jej terytorium. Układ Antarktyczny został ratyfikowany 23 czerwca 1961 roku i od tego czasu ilość państw, które przyłączyły się do Układu wzrosła do 47, w tym 28 państw posiada prawo głosu (consultative status).

Najważniejszym osiągnięciem Układu Antarktycznego jest zaakceptowanie przez wszystkich sygnatariuszy następujących postulatów:

• „ Antarktyka powinna być wykorzystywana wyłącznie w celach pokojowych a jakakolwiek działalność o charakterze militarnym...powinna być zakazana” (Artykuł I). 
"Swoboda badań naukowych i współpracy międzynarodowej w Antarktyce ...powinny być kontynuowane w przyszłości” (Artykuł II).

• W odniesieniu do roszczeń terytorialnych, status quo z roku 1959 zostaje utrzymany. „Dopóki Układ Antarktyczny posiada moc będzie tworzył jedyną podstawę prawną gwarantującą, że nie podjętą zostaną żadne działania  potwierdzające, wspomagające lub zaprzeczające suwerenności terytorium Antarktydy.” (Artykuł IV).
 
• W celu zagwarantowania pokojowego statusu Antarktyki, „cały obszar Antarktyki, łącznie ze stacjami jak i instalacjami oraz sprzętem znajdującym się na nich..... powinien być w każdej chwili dostępny dla inspekcji” (Artykuł VII).

Sekretariat Układu Antarktycznego (ATS) jest stałą organizacją (z siedzibą w Buenos Aires) działającą d 2004 roku. Pod kierunkiem ATCM Sekretariat organizuje spotkania, gromadzi i rozpowszechnia materiały z tych spotkań, ułatwia wymianę informacji pomiędzy zainteresowanymi państwami oraz organizacjami działającymi w Antarktyce, popularyzuje wiadomości o Układzie Antarktycznym. (AT)
 
 
 Pełny tekst Układu Antarktycznego >>
 
Projekt, realizacja, opieka serwisowa: ARKTOS © 2009-2017 IBB PAN ZBA