ANTARKTYKA

Antarktyka :: Wiadomości ogólne :: Cieśnina Drake'a

Cieśnina Drake'a

Cieśnina Drake’a oddzielająca Ziemię Ognistą od Półwyspu Antarktycznego powstała 41 mln lat temu – twierdzą amerykańscy geolodzy.

Naukowcy od dawna dyskutowali nad przyczynami gwałtownego ochłodzenia Antarktydy, które miało miejsce około 33 mln lat temu. Antarktyda, wcześniej pokryta bujnymi lasami borealnymi, stopniowo przekształciła się w kontynent lodu i śniegu. Co niezwykłe, zjawisko to zaszło w okresie, gdy poziom stężenia dwutlenku węgla w atmosferze ziemskiej był ponad trzykrotnie wyższy niż obecnie.
Niektórzy naukowcy uważali, że ochłodzenie Antarktydy wiązać należy z powstaniem wokółantarktycznego prądu oceanicznego (Dryf Wiatrów Zachodnich), izolującego Ocean Południowy od napływu ciepłych wód subtropikalnych. Dotychczasowe przypuszczenia sytuowały powstanie Dryfu Wiatrów Zachodnich na 23-25 mln lat temu, choć niektórzy badacze proponowali okres o 20 mln lat wcześniejszy. Brak dokładnego i powszechnie uznawanego datowania nie pozwalał na zweryfikowanie hipotezy o wpływie Dryfu Wiatrów Zachodnich na ochłodzenie Antarktydy.
Kluczem do rozwiązania tego problemu okazały się niepozorne (wielkości ziarnka piasku) skamieniałe zęby wymarłej ryby znalezione w rdzeniu pobranym ze skał osadowych leżących na głębokości około 300 m pod dnem Południowego Atlantyku. Wiek warstwy, w której znaleziony skamieliny określono na 41 mln lat. W czasie analiz chemicznych zebranego materiału stwierdzono, że znajdujący się w zębach izotop neodymu (rzadki pierwiastek z grupy lantanowców) jest typowy dla wód Oceanu Spokojnego. Oznacza to, że w czasie gdy martwa ryba opadła na dno Południowego Atlantyku, ocean ten był już połączony z Oceanem Spokojnym poprzez Cieśninę Drake’a.
Tak więc około 41 mln lat temu pękła ostatnia bariera oddzielająca Antarktydę od Ameryki Południowej, umożliwiając powstanie wokółantarktycznego prądu oceanicznego i – w konsekwencji – ochłodzenie Antarktydy. Wyniki badań amerykańskich geologów zostały opublikowane w prestiżowym czasopiśmie „Science”. (AK)
 
 
 
Projekt, realizacja, opieka serwisowa: ARKTOS © 2009-2017 IBB PAN ZBA