INSTYTUT BIOCHEMII I BIOFIZYKI PAN
ZAKŁAD BIOLOGII ANTARKTYKI STRONA ARCHIWALNA

Instytut Biochemii i Biofizyki Polskiej Akademii Nauk, Zakład Biologii Antarktyki :: Badania :: Monitoring ekologiczny :: Monitoring ptaków

Monitoring ptaków


Obserwacje ptaków prowadzane są przez cały rok, ze znaczną intensyfikacją w sezonie letnim (sezonie lęgowym). Głównym obiektem badań są populacje pingwinów i gatunków z nimi związanych (wydrzyki, pochwodzioby i południowe petrele olbrzymie).
 
    
Monitoring ptaków obejmuje :
  1. lokalizację miejsc lęgowych ptaków
  2. zliczenia grup lęgowych w koloniach pingwinów i gniazd ptaków latających
  3. zliczenia piskląt w grupach lęgowych 
  4. okreslanie masy ciała młodych, dopiero co opierzonych pingwinów (fledgling)
  5. rejestr osobników obrączkowanych
  6. rejestr ptaków pojawiających się sporadycznie
 
Na terenach ASPA 128 i ASPA 151regularnie gniazduje 12 gatunków ptaków, w tym trzy gatunki pingwinów szczotkoogonowych:
  1. Pingwin antarktyczny (maskowy) (Pygoscelis antarctica),
  2. Pingwin białobrewy (Pygoscelis papua),
  3. Pingwin Adeli (białoki) (Pygoscelis adeliae).

Sporadycznie pojawiają się :

  1. Pingwin królewski (Aptenodytes patagonica)
  2. Pingwin cesarski (Aptenodytes forsteri)
  3. Pingwin złotoczuby (Macaroni) (Eudyptes chrysolophus)
  4. Pingwin skalny (Eudyptes chrysocome)
  5. Pingwin Magellana (magellański) (Spheniscus magellanicus)
   
Obecnie w obu zatokach najliczniej występującym gatunkiem jest pingwin Adeli, następnie pod względem liczebności jest pingwin białobrewy i najmniej liczny pingwin antarktyczny. W sezonie letnim 2008/2009 ilość par lęgowych pingwinów Adeli wyniosła ponad 8200 dla ASPA 128 i 4200 dla ASPA 151. Pingwinów białobrewych naliczono 3100 par dla ASPA 128 i 3000 par dla ASPA 151. Pingwinów antarktyczny gniazdowało 1110 par w ASPA 128 i 11 par w ASPA 151. W czasie długoletnich obserwacji zanotowano istotne różnice w wielkość populacji poszczególnych gatunków, jak również zmiany miejsc terenów lęgowych. W ciągu ostatnich dziesięciu lat odnotowano znaczny spadek liczebności populacji P. adeliae (52,8%) i P. antarctica (51,6%) na obszarze ASPA 128 oraz 62,4% dla P. adeliae w ASPA 151.
Monitoring pingwinów na Lions Rump
foto. P. Angiel
  W tym samym czasie liczebność populacji P. papua wzrosła o 91,9% w ASPA 128 i 26,% w ASPA 151 
 
Poniższe tabele przedstawiają ilość par lęgowych w koloniach pingwinów na obszarach ASPA 128 i ASPA 151 w poszczególnych latach według autorów: a) Croxall, Kirkwood (1979), b) Jabłoński (1984a), c) Jabłoński (1984b), d) Jabłoński (1986), e) Trivelpiece i wsp. (1987), f) Trivelpiece i wsp. (1990), g) Sierakowski (1991), h) Rakusa-Suszczewski, Sierakowski (1993), i) Ciaputa, Sierakowski (1999), Angiel, Korczak (2006).
  
ASPA 128 (Zachodni brzeg Zatoki Admiralicji)
 

Gatunek

1977

1978

1979

1980

1981

1988

1989

1990

1992

1994

1995

1996

2006

P. papua

2690

3117

3703

2133

2602

2239

2357

2401

2573

2287

1655

1611

3093

P. adeliae

18000

23661

32918

16405

18046

18838

13965

15609

16259

15151

16788

15637

7375

P. antarctica

1040

7225

5712

4531

5256

3353

2907

3026

3334

2545

2579

2308

1116

źródło danych

f

d

b

c

e

g

h

i

i

i

i

i

 

 
 ASPA 151 (Lions Rump, Zatoka Króla Jerzego)
 

Gatunek

1965

1980

1981

1994

1995

1996

2006

P. papua

1500

1105

1308

2642

2207

1759

2230

P. adeliae

-

12345

13580

7113

7825

8882

3342

P. antarctica

0

10

12

16

7

3

3

źródło danych

a

c

e

i

i

i

 

 
   
Przyczyn spadku liczebności pingwinów Adeli i antarktycznych w rejonie Półwyspu Antarktycznego należy upatrywać w ociepleniu klimatu. Ocieplenie klimatu powoduje że w czasie zimy coraz rzadziej pojawia się duża ilość paku lodowego. W związku z tym zmniejsza się biomasa fitoplanktonu, jest ona bardziej niestabilna, co powoduje zmniejszenie biomasy kryla, głównego źródła pokarmu pingwinów Adeli i antarktycznych. Jednocześnie ocieplenie klimatu stwarza lepsze warunki do żerowania i zimowania pingwinów białobrewych, które są mniej uzależnione od krylowych żerowisk paku lodowego. Bardzo ważnym czynnikiem są również warunki atmosferyczne panujące w pierwszej połowie października, a więc w okresie przystępowania do lęgów. Coraz częściej pojawiające się anomalie utrudniają prawidłowy przebieg lęgów.
Ważenie młodych pingwinów Adeli
foto. G. Korczak
  Nasze obserwacje nie stwierdziły istotnie negatywnego wpływu antropogenicznego na wielkość populacji pingwinów w badanych rejonach. (MK)
 
 
 
 
 
Projekt, realizacja, opieka serwisowa: ARKTOS © 2009-2016 IBB PAN ZBA