POLSKA STACJA ANTARKTYCZNA
im. H. ARCTOWSKIEGO     STRONA ARCHIWALNA

Stacja "Arctowski" :: Przyroda :: Zatoka Admiralicji :: Ukształtowanie basenu

Ukształtowanie basenu


Zatoka Admiralicji wcinająca się głęboko w Wyspę Króla Jerzego, jest największą zatoką w Archipelagu Szetlandów Południowych. Jej powierzchnia wynosi 122,08km², a średnia głębokość 201,7m.
Zatoka, mająca charakter fiordu z rozgałęzionym systemem mniejszych zatok, zawiera 24,24km³ wody, a jej maksymalna głębokość sięga 530m. Na dnie występują charakterystyczne progi i ściany powodujące zawirowania zimnych, wysoko zasolonych mas wody wchodzących do Zatoki Admiralicji z Cieśniny Bransfielda. Całkowita objętość wód w Zatoce Admiralicji stanowi mniej niż 1% objętości wód Cieśniny Bransfielda.
Ku południowi Zatoka Admiralicji otwiera się na Cieśninę Bransfielda wlotem o szerokości 8km, zaś w części północnej dzieli się na trzy rozgałęzienia: Fiord Ezcurra (powierzchnia 19,82km², średnia głębokość 99,9m), oraz Fiord MacKellar i Fiord Martel (powierzchnia 38,45km², średnia głębokość 118,8m).

Basen centralnej części Zatoki Admiralicji ma w przekroju poprzecznym kształt litery „U”, której górne krawędzie rozszerzają się na zewnątrz tworząc „mikroszelf” o głębokości kilkudziesięciu metrów. Właściwy szelf w Antarktyce sięga głębokości 500m, tak więc można uznać, że cała Zatoka Admiralicji leży w jego obrębie.
Fiordy Ezcurra oraz MacKellara i Martela stanowią morfologicznie doliny wiszące względem centralnego basenu Zatoki. Fiord Ezcurra oddzielony jest od centralnej części Zatoki Admiralicji progiem o wysokości 100-130m i podzielony ostrym stokiem na dwie części o różnych głębokościach. Część wschodnią stanowi typowa dolina żłobowa o głębokościach od 150 do 270m, zaś część środkowa i zachodnia jest płytsza i osiąga 70-85m głębokości.
Dno leżących na północy i wschodzie fiordów MacKellar i Martel ma zróżnicowaną głębokość i jest silnie przeobrażone przez erozję glacjalną. Centralna część Fiordu MacKellar, mająca kamienno-skaliste dno, charakteryzuje się niewielkimi głębokościami (2-40m), jedynie w części północnej i zachodniej występują większe głębokości (60-80m), zaś dno ma charakter mulisty. Fiord Martel jest głębszy (70-270m), zaś jego dno jest w większości muliste, a tylko w sąsiedztwie skalistych wybrzeży – kamieniste.

Linia brzegowa Zatoki Admiralicji jest bardzo urozmaicona. Wynika to z faktu, że brzegi tej wulkanicznej wyspy, prawie w 95% pokrytej lodem, są kształtowane przez procesy erozji i akumulacji glacjalnej oraz procesy abrazji na granicy z morzem.
Długość całej linii brzegowej Zatoki wynosi 83,4km, w tym brzegu lodowego – około 38km. Cechą charakterystyczną linii brzegowej Zatoki Admiralicji są małe zatoczki i laguny (Monsimet Cove, Herve Cove, Suszczewski Cove, Goulden Cove, Cardozo Cove, Lussish Cove, laguny powstające współcześnie przed czołami Lodowca Ekologii, Baranowskiego i Urbanek Crag), tworzące się w miejscach intensywnego cofania się barier lodowych.
W latach 1978–1989 powierzchnia Zatoki Admiralicji powiększyła się o 2,81km² i proces ten trwa dalej. (AK)
 
 
 
Projekt, realizacja, opieka serwisowa: ARKTOS © 2009-2017 IBB PAN ZBA